گِل فِشانهاي ايران

از پدیده های جالب طبیعت ایران وجود گِل فشانهاست که بیشتر آنها در استان سیستان و بلوچستان قرار دارند. گل فشانها چاله هایی طبیعی اند که گِل را با گاز به هوا پرتاب میکنند و در پیرامون خود تپه اي پدید می آورند.
در سیستان و بلوچستان ۲۰ گل فشان طبیعی فعالند. پنج تای آن میان جاسک و میناب. ۹ تا میان چابهار و جاسک و ۶ تا میان چابهار و مرز پاکستان بویژه در شمال خلیج گواتر.
مهمترین آنها ۹۵ کیلومتری باختر کُنارک در دشت کهیر و پیش از بندر تَنگ واقع شده است. در آنجا نام بومی آن «بولوبولو» است. مردم چابهار، کهیر و زرآباد به گل فشان، گِل پاشان یا ناپَک میگویند یعنی پدیده ناف مانند کوچک روی زمین (دهانه آن). نام این پدیده در میان مردم خاور استان هرمزگان «آب باد» است. گل فشانها هر ۱۰ تا ۱۵ دقیقه گل میپاشند که این کار با لرزش زمین همراه است و هنگام پاشیدن صدایی مانند شلیک گلوله از آن می آید.
گل فشانهای ایران نسبت به گل فشانهای آمریکای مرکزی برتری دارند. بیشتر گل فشانهای موجود جهان در شوروی پیشین قرار دارد. در بخش ایرانی دریای خزر هم گل فشانی در دریا وجود دارد که پهنه كانونی آن دو تا سه متر است ولی تيرگی پديد آمده از آن، میان ۶ تا ۸ هكتار رویه دريا را فراگرفته است.
سازمان منطقه آزاد چابهار برای گل فشان بندر تنگ راه آسفالت و امکانات جهانگردی فراهم آورده و تورهایی نیز به آنجا برپا کرده است.
عکس: چابهار
46154102.gif
منبع

/ 0 نظر / 14 بازدید