سخن پردازی

سخن پردازی یا همان ادب چيست؟
ادب زبانی است که پرورده شده است؛ سرشت زيباشناختی يافته است. ادب زبانی است که شورانگيز شده است.
ادب گونه ای از هنر است چه آنکه گوهره و جانمايه هنر، انگيزندگی است. زبان برای سخنور به رنگها ميماند برای نگارگر؛ يا به سنگها برای تنديسگر؛ يا به آواها برای آهنگساز.
سخنور و يا هر هنرور ديگری گوشه های تاريک انديشه و دل را ميکاوند، چهره هايی ناشناخته از ما را در ژرفای جانمان ميجويند؛ بدر ميکشند و آشکار ميدارند. دريافته ها و آزموده های آنان، دريافته ها و آزموده های ما ميشود. هنرمند افسونگری است که از بيگانگيها آشنايی ميسازد؛ از پراکندگيها يگانگی می آفريند.
شور وتپش، آرمان هنری در ادب است. اين شورآفرينی در گرو بکارگیری ارزشهای زيباشناختی است که زبان از آنها بی بهره است.
همانگونه که دستور زبان می آموزيم تا به کارکرد زبان پی ببريم، برای پی بردن به زيبايی های ادب از دانشی بهره ميگيريم که زيباشناسی سخن نام دارد.
اين دانش، يعنی زيباشناسی سخن، سه بخش دارد:
آرايه شناسی
مانِش شناسی
شيوه شناسی

سخن شناسان آنها را معمولا بترتیب با واژه های عربی بديع، بيان و معانی ميشناسند.
آرايه شناسی آموختن چگونگی کاربرد آرايه ها (صنايع ادبی) است.
مانش شناسی دانش مانش ها (تشبيهات) است.
شيوه شناسی دانش حالهای سخن است.

برپایه کتب زیباشناسی سخن پارسی از م. ج. کزازی.

/ 0 نظر / 20 بازدید