شب يلدا


شب يلدا يا شب چله نخستين شب زمستان و درازترين شب سال است و فردای آن با دميدن خورشيد، روزها بلندتر شده و تابش آفتاب افزونی مييابد. اين بود که ايرانيان باستان اين شب را شب زايش مهر (خورشيد) ناميدند و برای آن جشن بزرگی برپا ميکردند. مردم باور داشتند که در اين روز برفراز کوهی بنام کوه فیروزی ستاره ای میدمد که نشانه آمدن رهایی بخش آدمیان است. موبد بزرگ به این مناسبت دعایی میخوانده که بخشی از آن هنوز در گفتار بهمن یَشت اَوستا بجا مانده است و این گونه است:
شبی که سرورم زاید
نشانه ای از ملک آید
ستاره از آسمان بارد
همانگونه که رهبرم درآید
ستاره اش نشانه ای نماید

آیین مهر و مهرپرستی ایرانی در میان لشکریان روم گسترش بسیار یافت و بازمانده های مهرابه های آنان تا حتی انگلستان پیدا شده است. ظاهرآ پس از مسیحی شدن رومیان، سیصد سال پس از زایش مسیح، کلیسا جشن زادروز مهر را به عنوان زادروز عیسی پذیرفت، زیرا هنگام زایش وی دقیقآ معلوم نبود. ازینروست که تا امروز بابانوئل با جامه و کلاه موبدان ظاهر میشود و درخت و سرو و ستاره بالای آن هم یادگار مهری هاست. جالب توجه است كه حتى پختن نان شيرين به شكل موجودات زنده كه در ميان ايرانيان و روس‌ها مرسوم بوده، جزء مراسم معتبر جشن تولد مسيح شد.
خود واژه یلدا واژه ای سُریانی و به معنای زایش است. ابوریحان بیرونی هم آن را در کتابهایش به شب زادن ترجمه کرده است.

yalda.jpg

/ 0 نظر / 27 بازدید